BOŠNJACIMA U SANDŽAKU ISTO ŠTO I SRBIMA U REPUBLICI SRPSKOJ

Status Bošnjaka u Srbiji i status Sandžaka je neriješen, i to je suštinsko opredjeljenje Stranke demokratske akcije (SDA) Sandžaka. U tom smislu se i očekuje podrška od Bošnjaka u Bosni i Hercegovini. Bošnjaci Bosne i Hercegovine i Bošnjaci Sandžaka čine jedinstveni nacionalni korpus. Za nekog u Sandžaku veoma je značajno da se pruži podrška od strane najjače bošnjačke političke stranke u Bosni i Hercegovini. Poruka najviših predstavnika SDA Bosne i Hercegovine je od velike važnosti i značaja”, smatra politolog Fijuljanin, komentirajući za Stav posljednja politička dešavanja u Sandžaku

 

Piše: Medin HALILOVIĆ, dopisnik “Stava” iz Novog Pazara

Naglašavajući da kriza na prostoru bivše SFRJ nije riješena, konstatirajući diskriminatorsku politiku državnih organa prema Bošnjacima Sandžaka u svim oblastima društvenog života, te ukazujući da ustavno-pravni položaj Bošnjaka i Sandžaka nije riješen, Skupština Stranke demokratske akcije (SDA) Sandžaka je 29. jula 2018. godine u Novom Pazaru, tokom svečane sjednice i obilježavanja 28. godišnjice od osnivanja, usvojila političku deklaraciju kojom je zatraženo da Bošnjacima u Srbiji bude vraćen status konstitutivnog naroda, a Sandžak po uzoru na evropske regije dobije autonomiju s ustavom kao najvišim pravnim aktom, poput Vojvodine u SFR Jugoslaviji.

Kao osnova dokumenta, koji su jednoglasno usvojili zastupnici SDA Sandžaka iz svih mjesta srbijanskog dijela Sandžaka, uzimaju se univerzalne deklaracije o ljudskim pravima, međunarodni i evropski akti, povelje i konvencije o ljudskim pravima, manjinama, manjinskim jezicima i o prekograničnoj saradnji teritorijalnih zajednica ili vlasti. Također se u osnovi za ovaj politički akt uzimaju deklaracije, platforme, rezolucije i odluke Bošnjačkog nacionalnog vijeća (BNV) kao predstavničkog tijela Bošnjaka u Srbiji. Kao prva tačka u toj političkoj deklaraciji piše da su “Bošnjaci autohton narod na prostoru Sandžaka i predstavljaju dio jedinstvenog bošnjačkog nacionalnog korpusa sa Bošnjacima u Bosni i Hercegovini i drugim državama nastalim na prostoru bivše SFRJ”.

“Bošnjaci Sandžaka imaju pravo da uspostavljaju i razvijaju sve vrste odnosa i saradnje sa Bošnjacima Bosne i Hercegovine, koji ne mogu biti manjeg obima od specijalnih paralelnih odnosa i saradnje srpskog naroda iz Bosne i Hercegovine sa svojim matičnim narodom u Srbiji”, stoji u prezentiranom dokumentu te se dodaje da Bošnjaci Sandžaka polažu pravo da im se Ustavom utvrdi status konstitutivnog naroda. Ukazuje se i da je Sandžak historijska regija čije su granice utvrđene na Berlinskom kongresu kada su utvrđene i međunarodne granice Srbije, Crne Gore i Bosne i Hercegovine. Rješenje statusa Sandžaka mora biti u saglasnosti s demokratski i slobodno izraženom voljom građana Sandžaka na referendumu o autonomiji Sandžaka od 25. do 27. oktobra 1991. godine.

Deklaracijom je upućen poziv UN-u, EU i SAD-u da osiguraju razgovore između Vlade i predstavnika Bošnjačkog nacionalnog vijeća (BNV) u cilju trajnog rješavanja statusa Bošnjaka i statusa Sandžaka. “Rješavanje statusa Sandžaka i statusa Bošnjaka je preduslov uspostavljanja trajnog mira, stabilnosti i saradnje na Balkanu”, zaključeno je u političkoj deklaraciji SDA Sandžaka usvojenoj na 28. godišnjici od osnivanja.

SNAŽNIJI FOKUS NA PROBLEME KOJI PRITIŠĆU BOŠNJAKE U SANDŽAKU

Karakteristično za ovu priliku bilo je što su svečanosti povodom 28 godina postojanja i djelovanja SDA Sandžaka prisustvovali predstavnici Sandžačke demokratske partije (SDP), čiji je osnivač Rasim Ljajić, a s kojom SDA Sandžaka od prošle godine ima dogovor o strateškom partnerstvu. Među brojnim gostima bili su predstavnici SDA i novoosnovanog Bošnjačkog demokratskog saveza (BDS) Makedonije, Bošnjačkog nacionalnog vijeća i Bošnjačke stranke (BS) u Crnoj Gori, Liberalno-demokratske partije (LDP), političkih predstavnika Albanaca Preševske doline, te predstavnici organizacija i udruženja istaknutih pojedinaca s Kosova, Bosne i Hercegovine i Republike Turske. Delegacija Asocijacije žena SDA BiH prisustvovala je svečanoj skupštini SDA Sandžaka i tribini “Značaj učešća žena u političkom životu”.

Zamjenik predsjednika Stranke demokratske akcije (SDA) Bosne i Hercegovine i ministar civilnih poslova BiH Adil Osmanović poručio je u obraćanju na svečanosti da SDA mora staviti snažniji fokus na probleme koji pritišću Bošnjake u Sandžaku. Osmanović je, prenoseći čestitke i selame od predsjednika SDA BiH Bakira Izetbegovića, podsjetio da je prisustvo preko pedeset hiljada ljudi na osnivanju SDA Sandžaka 29. jula 1990. godine u Novom Pazaru bio odgovor na pedesetogodišnje vjersko, političko i kulturno potiskivanje jugoslavenskih muslimana i očiglednu ratnu prijetnju koja se nadvila nad tim narodom i Bosnom i Hercegovinom.

SDA je, istakao je Osmanović, postala narodni pokret za pravdu i odbranu od zla i politički faktor na ovim prostorima koja danas sebe vidi na strani proevropskih, demokratskih i antifašističkih snaga boreći se protiv diskriminacije i totalitarizma. SDA BiH, prema rečenom u Novom Pazaru, mora staviti snažniji fokus na probleme s kojim se susreću i koji pritišću Bošnjake u Sandžaku.

“Bošnjacima u Sandžaku se moraju garantovati jednaka ustavom i zakonom zagarantovana prava kao svim drugim građanima Srbije, ekonomska sigurnost i blagostanje. Bošnjaci u Sandžaku su autohtoni stari narod i ne može biti sveden na nacionalnu manjinu. Bošnjaci Sandžaka i šire moraju biti navedeni u Ustavu Srbije kao konstitutivni narod i mi ćemo učiniti sve da do toga dođe. Mi, Bošnjaci Bosne i Hercegovine, sa posebnim emocijama doživljavamo Sandžak i Bošnjake Sandžaka. Znam da su vaša osjećanja prema nama u Bosni ista, ako ne još i jača. Mi smo jedan narod kome je sudbina odredila da živi u dvije, odnosno tri države. Znam da se radujete svakom političkom, ekonomskom, kulturnom i sportskom uspjehu Bosne i Hercegovine, kao što se mi radujemo vašim uspjesima”, poručio je Osmanović na skupu u Novom Pazaru pred više od hiljadu zastupnika, zvaničnika, članova i simpatizera SDA Sandžaka.